ਵਿੱਤੀ ਅੜਿੱਕਾ ਅਧਵਾਟੇ ਲਟਕੇ ਸੜਕੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਚਰਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ :ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਅੜਿੱਕਿਆਂ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਸੜਕੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਅੱਧ ਵਿਚਾਲੇ ਲਟਕ ਗਏ ਹਨ। ‘ਆਪ’ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 45 ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ‘ਡਰੀਮ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ’ ਉਲੀਕਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਹੁਣ ਅਗਾਮੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੜਕਾਂ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ‘ਸਪੈਸ਼ਲ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ’ ਦੇ ਫੰਡ, ਨਾਬਾਰਡ ਤੋਂ ਲਿਆ ਕਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਸੂਬਾਈ ਫੰਡ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ ਤੇ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 40,968 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ’ਚ ਲਿਆ ਹੈ ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਕਰਨਾ ਹੈ।ਵੇਰਵਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬ ’ਚ 40,968 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ’ਚੋਂ 16,454 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ 6,342 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਮੋਟਾ ਪੱਥਰ ਤਾਂ ਪੈ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਪਰ ਲੁੱਕ ਪੈਣੀ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ਼ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਕੁੱਲ 16,497 ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫੀਲਡ ’ਚੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਮੋਟਾ ਪੱਥਰ ਪਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਟਕਣ ਪਿੱਛੇ ਲੁੱਕ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ ਇਰਾਨ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਇਕਦਮ ਹੋਏ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਲੁੱਕ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਰੀਬ 8,900 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇਰਾਨ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 4000 ਤੋਂ 4500 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਸੀ। ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਵਿੱਤੀ ਫੰਡ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ ਨੂੰ 20,096 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੜਕਾਂ ਲਈ ਕੁੱਲ 6884.34 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੋਰਡ ਕੋਲ 3826.09 ਕਰੋੜ ਦੇ ਫੰਡ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ ਕੋਲ 20,096 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੜਕਾਂ ’ਚੋਂ 12,473 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਫੰਡ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੜਕਾਂ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ‘ਸਕੀਮ ਫ਼ਾਰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਅਸਿਸਟੈਂਸ ਟੂ ਸਟੇਟਸ ਫ਼ਾਰ ਕੈਪੀਟਲ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ’ ਤਹਿਤ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਲਈ ਵਿਆਜ ਰਹਿਤ ਲੋਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਸਾਲ 2025-26 ਅਤੇ 2026-27 ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ ਤਹਿਤ 4915 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਿਲਣੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ 2165 ਕਰੋੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਮਿੱਥੇ ਟੀਚੇ ’ਚੋਂ 55 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ’ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਫੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਫੰਡ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਿੰਕ ਸੜਕਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮੁਰੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੀ। ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਫੰਡ ਦੀ ਬਕਾਇਆ ਰਾਸ਼ੀ ਹੁਣ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਬਕਾਏ ਲੈਣ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ’ਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ’ਚ ਲਿੰਕ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਪੱਛੜਿਆ ਰਿਹਾ।ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸੜਕੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ’ਚ ਖੜੋਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਇਰਾਨ ਜੰਗ ਮਗਰੋਂ ਲੁੱਕ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਤਕਨੀਕੀ ਅੜਿੱਕਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੁੱਕ ਦੇ ਰੇਟ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਕੈਬਨਿਟ ਵੱਲੋਂ ਵਧੇ ਰੇਟਾਂ ਕਾਰਨ ਅੜਿੱਕਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਫੈਸਲਾ ਹਾਲੇ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤਕਨੀਕੀ ਅੜਿੱਕੇ ਦੇ ਦੂਰ ਹੋਣ ’ਤੇ ਕੰਮ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਿੱਥੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸੜਕੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ’ਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ (ਕਿਲੋਮੀਟਰ)
ਵੇਰਵਾ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ
ਕੁੱਲ ਸੜਕਾਂ 20,872 20,096
ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ 11,622 11,175
ਕੰਮ ਮੁਕੰਮਲ 7,809 8,645
ਲੁੱਕ ਪੈਣੀ ਬਾਕੀ 3,813 2,529

.jpg)
.jpg)

.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)