ਨਾਲੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲੇ ਫਲੀਆਂ 

ਕੌਣ ਬਣੇਗਾ ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਰੋੜਪਤੀ’

  ਚਰਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ  

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਆਗਾਮੀ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਨਵਾਂ ਪੈਂਤੜਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ  ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਰੋੜਪਤੀ’ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਸ ’ਚ ਜ਼ੈਨ-ਜੀ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੂਬਾਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਗਾਮੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਐਨ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਕੌਣ ਬਣੇਗਾ ਕਰੋੜਪਤੀ’ ਦੀ ਤਰਜ਼ ’ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਅੱਜ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ’ਚ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਰੋੜਪਤੀ-ਇਤਿਹਾਸ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ’ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਸਕੂਲ ਗਰੁੱਪ ’ਚ 15 ਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੂਥ ਗਰੁੱਪ ’ਚ 18 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਉਮਰ ਵਰਗਾਂ ’ਚ ਵੱਡੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਜ਼ੈੱਨ-ਜੀ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। 

      ਇਸ ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ 15 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਰ ਵਸਨੀਕ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ (ਜੋ ਦੂਸਰੇ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਹਨ) ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਕਰੀਬ 3 ਤੋਂ ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਇਸ ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ’ਤੇ ਖ਼ਰਚ ਕਰੇਗੀ।ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਵਾਲ ‘ਸ਼ਾਸਨ’ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੋਣਗੇ ਭਾਵ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਕੁਇਜ਼ ’ਚ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣਗੇ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਵੀ ਕਰੋੜਪਤੀ ਬਣਾਉਣ ’ਚ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਸ ਕੁਇਜ਼ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਕਰਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਹਲਕਿਆਂ ’ਚ ਘੁਸਰ ਮੁਸਰ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਸਮਾਰਟ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਾਸਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਅਤੇ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ।

       ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਗੇੜ ਆਨ ਲਾਈਨ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਅਖੀਰਲੇ ਗੇੜ ਫਿਜ਼ੀਕਲੀ ਹੋਣਗੇ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਚੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੂਬਾਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ’ਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਗੇ। ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਗਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਨੰਬਰ ਮਿਲਣ ਤੱਕ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਦਸਵੀਂ ਜਾਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਿਖਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਤਸਦੀਕ ਕਰਾ ਸਕੇਗਾ। 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ’ਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ। ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਦੇ ਹਨ।

                    ਇਤਿਹਾਸ/ਕਲਚਰ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਾਉਣਾ ਮੁੱਖ ਏਜੰਡਾ : ਹਰਜੋਤ ਬੈਂਸ

ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਹਰਜੋਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਨਵੀਂ ਪੀੜੀ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ’ਚ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਹੋਣ ਦੇ ਜਵਾਬ ’ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਲੇਬਸ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਸੱਥਰਾਂ ਦਾ ਸੰਤਾਪ 

 ਪੰਜਾਬ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਕਰੇਗਾ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਮਾਤਮ..! 

ਚਰਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ 

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ :ਅਕਤੂਬਰ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ’ਚ ਸੱਥਰ ਵਿਛਾ ਗਿਆ ਤੇ  ਪੰਜਾਬ ਅੱਗੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਸਵਾਲ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਥਰਾਂ ’ਤੇ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੁਣ ਇੱਕੋ ਫ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪੀੜੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਈਏ। ਸਭ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਹੀ ਤੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਹੀ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਦਾ ਰਾਹ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤੇ ਜੀਅ ਜਹਾਨੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭੰਮੇ ਕਲਾਂ ਦਾ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹਾਰੀ ਹੋਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਪੰਨਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀਅ ਨਸ਼ੇ ਨੇ ਮਧੋਲੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਹਾਂ ਦੀ ਡੋਰ ਟੁੱਟ ਗਈ ਤਾਂ ਆਖ਼ਰੀ ਸਫ਼ਰ ਵੀ ਅਪਮਾਨ ’ਚ ਰੁਲ ਗਿਆ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਅਭਾਗਣਾਂ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਸਾਈਂ ਜੋਬਨ ਰੁੱਤੇ ਤੁਰ ਗਏ। ਅਕਤੂਬਰ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ‘ਸੱਥਰਾਂ ਦਾ ਮਹੀਨਾ’ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਸਿਵਿਆਂ ਦੀ ਰਾਖ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ। ਹੁਣ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਉਹ ਘਰੋਂ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ’ਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਪੌਣੇ ਬਾਰਾਂ ਵਜੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।

        ਪੁਲੀਸ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਲਜੀਤ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਫੜ੍ਹ ਲਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਾਪੇ ਦਲਜੀਤ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਤਾਬੂਤ ’ਚ ਲੈ ਕੇ ਮਾਨਸਾ ਮੋਰਚੇ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ ਸਨ ਤਾਂ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਤਾਬੂਤ ਹੀ ਝਪਟ ਲਿਆ। ਅਜੀਬ ਮੰਜਰ ਸੀ ਕਿ ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਤਾਬੂਤ ਖੋਹ ਕੇ ਪੁਲੀਸ ਲਿਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਤਾਬੂਤ ਧੂੜਾਂ ’ਚ ਰੁਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਸਵਾਲ ਦੀ ਰੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਭਾਲਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਸਮਾਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਤਾਪ ਝੱਲਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਆਖ਼ਰੀ ਵਿਦਾਇਗੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਖੋਹ ਦਲਜੀਤ ਤੋਂ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋ ਗਜ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਦੋ ਪਲ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਵੀ ਦੁਰਲੱਭ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਇਹ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਮਾਤਮ ਕਿੰਨੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। 35 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਲਈ ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਦਿਨ ਹੁਣ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ। 

       ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਕਿਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਰਜ਼ੇ ’ਚ ਜ਼ਮੀਨ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਜਮਾਤਾਂ ਪਾਸ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਿਹੂਣਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਂ ਸ਼ਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੋਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਹਨ। ਦਲਜੀਤ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ 14 ਸਾਲ ਦਾ ਲੜਕਾ ਅਤੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਬੱਚੀ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਪ ਦਾ ਹੱਥ ਸਦਾ ਲਈ ਖੁੱਸ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਉਹ ਦਿਨ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀਅ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲੇ।ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਭੱਠੀ ’ਚ ਸੜ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ, ਭੈਣਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਤੇ ਬਾਪ ਦੇ ਚਾਅ ਵੀ ਰਾਖ ਹੋ ਗਏ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਭੀਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਚਿੰਤੇ ਬਾਜ ਪੈ ਗਏ ਜਦੋਂ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ ਗਈ।

       ਪਰਵਿੰਦਰ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ 13 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਮੁਰਦਾਘਰ ’ਚ ਪਈ ਹੈ। ਪਰਵਿੰਦਰ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਦਾ ਲੜਦਾ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆ ਬੈਠਾ।ਪਰਵਿੰਦਰ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤ ਸੀ। ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਨਿਆਂ ਲਈ ਮਾਨਸਾ ’ਚ ਮੋਰਚਾ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।ਮੰਡੀ ਲਾਧੂਕਾ ਦੇ ਬਹਿਕ ਖਾਸ ਦੇ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਨਸ਼ੇ ਬਣੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ’ਚ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਘੱਟੀਆਂਵਾਲੀ ਜੱਟਾਂ ਦੇ 17 ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅਭਿਜੋਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜਾਨ ਵੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ। ਉਹ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਕੇਂਦਰ ਚੋਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਪ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵੀ 14 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਸ਼ੇ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ’ਚ ਪਿੱਛੇ ਹੁਣ ਮਾਂ ਤੇ ਦਾਦੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਚਿਰਾਗ਼ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੁੱਝ ਗਏ ਹਨ। 

ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤਾ

ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ

 ਚਰਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ  

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਗਰਮੀ ਅਤੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਠਰ੍ਹੰਮੀ ਚਾਲ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਹੋਣ ਦੀ ਹੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤਾ ਜਲਦੀ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਕਾਰਨ ਇਹ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਲੱਗਣ ਦੇ ਆਸਾਰ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ’ਚ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤਾ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ’ਚ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ’ਚ 27-28 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਸਮੀਖਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਅਗੇਤੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਉਂਝ, ‘ਆਪ’ ਦੇ ਕੌਮੀ ਕਨਵੀਨਰ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਅਗੇਤੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ ਇਸ ਚਰਚਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ।

        ਸੂਬੇ ’ਚ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਆਪਕ ਸੁਧਾਈ (ਐੱਸ ਆਈ ਆਰ) ਦਾ ਕੰਮ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ 12 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸਮਰੀ ਰਿਵੀਜ਼ਨ (ਐੱਸ ਐੱਸ ਆਰ) ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। 12 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਖਰੜਾ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ 11 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਦਾਅਵੇ ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚੱਲੇਗੀ।ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਵੋਟਾਂ ਕੱਟਣ ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲੇਗਾ। ਪਹਿਲੀ ਜਨਵਰੀ 2027 ਨੂੰ 18 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨਵੀਂ ਵੋਟ ਬਣਵਾ ਸਕਣਗੇ। ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ 4 ਜਨਵਰੀ 2027 ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ। ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੋਣ ਮਾਹਿਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ’ਚ ਕੋਈ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ/ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

        ਉਂਝ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸੂਬੇ ’ਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਫਰਵਰੀ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਹਰ ਪੱਖ ਤੋਂ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਵਾਢੀ ਜਾਂ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਰਵਰੀ ’ਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਤਿੱਥ-ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ 2012 ਦੀਆਂ ਅਸੈਂਬਲੀ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਲ 1992 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਫਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ’ਚ ਹੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤਾ 8 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 20 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਨੇ 15-16 ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਚੋਣ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

        ਉਸ ਵੇਲੇ 43 ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਪੂਰੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੀ ਸੀ। ਸੂਬੇ ’ਚ 117 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ’ਚ ਇੱਕ ਗੇੜ ’ਚ ਹੀ ਚੋਣ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐੱਸ ਆਈ ਆਰ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਕੁੱਲ 2,01,00,727 ਯੋਗ ਵੋਟਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ 1,03,76,026 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 97,24,195 ਮਹਿਲਾ ਵੋਟਰਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 506 ਥਰਡ ਜੈਂਡਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੋਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

 ਆਖ਼ਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ’ਚ ਤਾਣ 

 ਅੰਦਰ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਤੇ ਬਾਹਰ ਤੂਫ਼ਾਨ..! 

ਚਰਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ  

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ :‘ਆਪ’ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ‘ਤਕਰੀਰ ਤੇ ਤਕਰਾਰ’ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ‘ਆਪ’ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਸ਼ਨ ਸੀ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਦਨ ਨੇ ਨਵੇਂ ਚਿਹਰੇ ਦੇਖੇ ਸਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਆਸਾਂ ਤੱਕੀਆਂ ਸਨ। ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ’ਚ ਵਿਛੜਣ ਦੀ ਅਜੀਬ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਤਲਖ਼ੀ ਦਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਸੀ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਸੈਸ਼ਨ ਅੱਜ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਪਰ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹਾਲੇ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕੀ।ਜਦੋਂ ‘ਆਪ’ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੈਸ਼ਨ ਸੀ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਬਸੰਤੀ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਹੀ ਪੱਗਾਂ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਸੀ ਤਾਂ ਬਸੰਤੀ ਰੰਗ ਗ਼ਾਇਬ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਨੌ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਤੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਦੇ ਬਸੰਤੀ ਰੰਗ ਦੀ ਪੱਗ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਪੱਗ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਬਸੰਤੀ ਪੱਗ ’ਚ ਸਨ।

       ਪਹਿਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ’ਚ ਪਹੁੰਚੇ ‘ਆਪ’ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦਾ ਲਿਬਾਸ ਸਾਦਾ ਸੀ ਅੱਜ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਰਹਿਣੀ ਬਹਿਣੀ ’ਤੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਰੰਗ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ।ਪਹਿਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਵਿਧਾਇਕ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਪੰਜਾਬ ਕੋਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਹਨ। ਆਖ਼ਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਮੌਕੇ ਸਦਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਅਤੇ ਹਾਕਮ ਧਿਰ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਤੁਹਮਤਬਾਜ਼ੀ ਤੇ ਤਲਖ਼ੀ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਸੀ ਕਿ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਕਦੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਦਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦੇ ਗਰਮ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਸਾਫ਼ ਸੁਨੇਹਾ ਸੀ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਟੱਕਰਾਂਗੇ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਅੱਜ ਸੈਸ਼ਨ ਚੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਸੁਖਪਾਲ ਖਹਿਰਾ ਸਮੇਤ ਸਦਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਖ਼ਫ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਸਦਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹੰਗਾਮਾ ਕੀਤਾ। 

      ਤਲਖ਼ੀ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਅੱਜ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਚੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਵਿਦਾ ਹੋਏ। ਹੁਣ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਰੈਗੂਲਰ ਸੈਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹਾਲੇ ਬਚੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਕਮ ਧਿਰ ਨੇ ਅੱਜ ਆਖ਼ਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਮੰਨ ਕੇ ਆਪਣਾ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ’ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕੀਤੀ।ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਨ ਨੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ’ਚ ਕਿਹਾ ‘ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਰਫ਼ੋਂ ਬਿਹਤਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੁਣ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਏਜੰਡੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਸਕਾਰਾਤਮਿਕ ਸੋਚ ਨਾਲ ਚੋਣਾਂ ਲੜਾਂਗੇ। ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਰੱਖਾਂਗੇ ਜਿਸ ਦਾ ਰੋਡ ਮੈਪ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇਗਾ, ਲੋਕ ਚੁਣ ਲੈਣਗੇ।’ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਰਿਆਈ ਪਾਣੀਆਂ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖ਼ਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ’ਚ ਸਪੀਕਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟਰਾਫ਼ੀ ਦੇ ਮੈਚ ਲਈ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਸਮੇਤ ਸਭ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਪੱਤਰ ਭੇਜਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ’ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦਿਆਂ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਸਭ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।

       ਸਪੀਕਰ ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਵਾਂ ਨੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਅਗਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ’ਚ ਮੁੜ ਇੱਥੇ ਹੀ ਮਿਲਣ। ਸਪੀਕਰ ਸੰਧਵਾਂ ਨੇ ਦਵਿੰਦਰ ਸੈਫੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਵਿਦਾਇਗੀ ਲਈ, ‘ਚੱਲ ਬਿਰਖਾ ਹੁਣ ਕਰੀਂ ਸੁਆਗਤ ਰੁੱਤ ਪੁਲਾਂਘਾਂ ਪੁੱਟੀਆਂ, ਭਰ ਜਾਵਣਗੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਪੁਰਾਣੇ ਜਦੋਂ ਕਰੂੰਬਲਾਂ ਫੁੱਟੀਆਂ, ਖ਼ੈਰ ਕਰੇ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਦਾ ਸਾਈਂ ਜਾਵਣਗੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ।’ਸਦਨ ’ਚ ਅੱਜ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਖੱਟੇ ਮਿੱਠੇ ਅਹਿਸਾਸ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਸਦਨ ’ਚ ਅੱਜ ਦਰਿਆਈ ਪਾਣੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸੱਤ ਮਤਿਆਂ ’ਤੇ ਹੋਈ ਬਹਿਸ ਮੌਕੇ ਘੱਟ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਦਨ ’ਚ ਬਹਿਸ ਮੌਕੇ ਡੇਢ ਵਜੇ ਦੁਪਹਿਰ ਅੱਠ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ 21 ‘ਆਪ’ ਵਿਧਾਇਕ ਹੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ ਅਤੇ ਦੋ ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ 22 ‘ਆਪ’ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸਦਨ ’ਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਮ 5.10 ਵਜੇ ਬਹਿਸ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਮੌਕੇ ਹਾਕਮ ਧਿਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਰਜਨ ਵਿਧਾਇਕ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਬਹਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸਮੁੱਚੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਜਪਾ ਵਿਧਾਇਕ ਵੀ ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹੇ। ਗਨੀਵ ਕੌਰ ਮਜੀਠੀਆ ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ’ਚ ਐਤਕੀਂ ਨਹੀਂ ਆਏ।

 ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਉਂਗਲ 

ਜ਼ਮੀਨ ਅੱਠ ਸੌ ਏਕੜ, ਲੀਜ਼ ਮਨੀ ਰੁਪਿਆ

ਚਰਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ 

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸੀ ਬੀ ਆਈ ਦੇ ਸ਼ਿਕੰਜੇ ’ਚ ਆਏ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦੇ ਕਾਂਸਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ‘ਐੱਸ ਐੱਮ ਪੀ ਪੀ ਅਮਿਊਨੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ’ ਨੂੰ ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ’ਚ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀ 800 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਵੀ ਉਂਗਲ ਉੱਠੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਹਿਮਾਚਲ ’ਚ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵਕਤ 4 ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਸਾਲਾਨਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੋਲਨ ਦੇ ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ’ਚ 95 ਸਾਲ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਅਲਾਟ (ਲੀਜ਼) ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਯੂਨਿਟ ਚਾਲੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ’ਚ ਵੀ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਸਮੇਤ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਤੇ 27 ਅਗਸਤ 2025 ਨੂੰ ਰੌਲਾ ਰੱਪਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ ਨੇ ਸਸਤੇ ਭਾਅ ’ਚ ਲੀਜ਼ ’ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਲੁੱਟ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 

        ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਤੋਪਖ਼ਾਨੇ ਦੇ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਾਰਖ਼ਾਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਤਤਕਾਲੀ ਹਿਮਾਚਲ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਸਟਮਾਈਜ਼ਡ ਪੈਕੇਜ ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ 95 ਸਾਲਾਂ ਲਈ 1 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਨਾਮਾਤਰ ਦਰ ’ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਲੀਜ਼ ’ਤੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਟੈਂਪ ਡਿਊਟੀ, ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਫ਼ੀਸ, ਊਰਜਾ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦੇ ਕਾਂਸਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਸੀ ਬੀ ਆਈ ਦੇ ਜਾਲ ’ਚ ਫਸ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਹਿਮਾਚਲ ’ਚ ਅਲਾਟ ਹੋਈ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਵੀ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਛਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਕੇਂਦਰੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ‘ਡਿਫ਼ੈਂਸ ਪ੍ਰੋਕਿਓਰਮੈਂਟ ਮੈਨੂਅਲ 2025’ ਦੇ ਨਿਯਮ ਤਹਿਤ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ’ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਰੋਕ ਜਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਜਿਹਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਟੈਂਡਰਾਂ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

        ਸੀ ਬੀ ਆਈ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 12 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਿਊਨੀਸ਼ਨਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਪੁਣੇ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ‘ਮੈਸਰਜ਼ ਐੱਸ ਐੱਮ ਪੀ ਪੀ ਲਿਮਟਿਡ ਕੰਪਨੀ’ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ/ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਕਾਂਸਲ ਸਣੇ ਛੇ ਜਣਿਆਂ ’ਤੇ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਸ਼ੀਸ਼ ਕਾਂਸਲ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਤਾਰ 500 ਕਰੋੜ ਦੇ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਸੌਦੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਰਿਸ਼ਵਤ ਕਾਂਡ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕਾਂਸਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਡਰੋਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ।ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਿਊਨੀਸ਼ਨਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਨੂੰ ਸਾਲ ’ਚ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ 500 ਕਰੋੜ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਠੇਕਾ ‘ਮੈਸਰਜ਼ ਐੱਸ ਐੱਮ ਪੀ ਪੀ ਲਿਮਟਿਡ ਕੰਪਨੀ’ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੀ ਬੀ ਆਈ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਪੁਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ’ਚ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦੌਰਾਨ ਐੱਮ ਆਈ ਐੱਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਉਤਪਾਦਨ, ਖ਼ਰੀਦ ਤੇ ਹੋਰ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਹਿਮ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

        ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਜਾਂ ਕੁਝ ਨਿੱਜੀ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਬਦਲੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸੂਚਨਾ ਲੀਕ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਤਰੇ ’ਚ ਪੈ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦੇ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਕਾਂਸਲ ਨੇ 500 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਠੇਕੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ’ਚ ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਨਿਯਮਤ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਾਂਸਲ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਰਵਿਤ ਕੁਮਾਰ ਤਿਵਾੜੀ ਵੀ ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ’ਚ ਸੀ। ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ 12 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ਵਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸੀ।ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦਾ ਕਾਂਸਲ ਪਰਿਵਾਰ ਲੰਮਾ ਅਰਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਿਫ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਸਰਜ਼ ਐੱਸ ਐੱਮ ਪੀ ਪੀ ਲਿਮਟਿਡ ਕੰਪਨੀ ’ਚ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਕਾਂਸਲ ਹੋਲ-ਟਾਈਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਿਵ ਚੰਦ ਕਾਂਸਲ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਧੂ ਕਾਂਸਲ ਹੋਲ-ਟਾਈਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਹਿਮਾ ਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਮਨੋਜ ਗੁਪਤਾ ਕੰਪਨੀ ’ਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨ।

 ਪਰਵਿੰਦਰ ਕਤਲ ਕਾਂਡ 

 ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ: ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ’ਤੇ ਉਂਗਲ

ਚਰਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ  

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ :ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ’ਤੇ ਉਂਗਲ ਉੱਠਣ ਲੱਗੀ ਹੈ। 2019 ਬੈਚ ਦੇ ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਰਮਲ ਉਸੇਪਚਨ ਵੱਲੋਂ ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਮਾਨਸਾ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ’ਚ 21 ਅਗਸਤ 2024 ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮ ’ਤੇ ਪੰਜ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸ ਦਰਜ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ  ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਕੇ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਰਮਲ ਉਸੇਪਚਨ ਨੇ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ 11 ਦਸੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ 19 ਮਾਰਚ 2025 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਇਹ ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਓ ਐੱਸ ਡੀ (ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ) ਵਜੋਂ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ। 

       ਅਗਰ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਕਤਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਸੀ ਬੀ ਆਈ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋਣ ਦੀ ਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।ਮਾਨਸਾ ’ਚ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਡਟੀ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਖ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਕੇ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਸੀ ਬੀ ਆਈ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਵੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਘੇਰੇ ’ਚ ਆਉਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮ ਨੇੜਤਾ ਇਸ ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਰਹੀ ਹੈ।ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ’ਚ ਜਨਵਰੀ 2026 ’ਚ ਹੋਏ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮਾਂ ’ਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ‘ਆਪ’ ਦੇ  ਦੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ਦੇ ਆਗੂ ਵੀ ਸਨ। 

        ਹਲਕਾ ਜੈਤੋ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਅਮੋਲਕ ਸਿੰਘ ਵੀ ਕੇਰਲਾ ’ਚ ਇਸ ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮਾਂ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਵਿਧਾਇਕ ਅਮੋਲਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜੈਤੋ ਦੇ ਐੱਸ ਡੀ ਐੱਮ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮਾਂ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਦਾ ਕਲਚਰ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪਿਸਟਲ (7.62 ਐੱਮ ਐੱਮ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਰਾਂ ਬੋਰ ਦੀ ਗੰਨ ਸੀ। ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਵੈਧਤਾ 21 ਅਗਸਤ 2024 ਤੋਂ 20 ਅਗਸਤ 2029 ਤੱਕ ਦੀ ਸੀ।ਮਾਨਸਾ ’ਚ ਆਪਣੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ’ਚ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਇਹੋ ਲਾਇਸੈਂਸੀ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਵੱਲੋਂ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ 50 ਕਾਰਤੂਸ ਖ਼ਰੀਦਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ’ਚ 100 ਕਾਰਤੂਸ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

        ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਐੱਸ ਐੱਸ ਪੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ’ਚ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ’ਤੇ ਦਰਜ ਪੰਜ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਅਧਾਰ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਿਟੀ-2 ’ਚ ਦਰਜ ਐੱਫ਼ ਆਈ ਆਰ 66 (ਮਿਤੀ 4 ਅਪਰੈਲ 2024) ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।ਐੱਸ ਐੱਸ ਪੀ ਨੇ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ 9 ਅਗਸਤ 2024 ਨੂੰ ਨੰਬਰ 91/ਐੱਨ ਏ ਐੱਲ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ 21 ਅਗਸਤ 2024 ਨੂੰ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਨੇ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਓ ਐੱਸ ਡੀ ਲਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਕਿ ਅਸਲ ’ਚ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 

ਸੱਤਾ ਦੀ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ 
 ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਡੋਰ ਟੁੱਟੀ, ਨਾ ਮੁੱਕੀ ਜੰਗ ਅਸਾਡੀ..! 
ਚਰਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ 

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ :ਮਾਨਸਾ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਨਿਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ’ਚ ਜਹਾਨੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਵੀ ਸਕੂਨ ਨਹੀਂ। ਪਰਵਿੰਦਰ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮਾਨਸਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮੁਰਦਾਘਰ ’ਚ ਪਈ ਹੈ। ਨਾ ਪੋਸਟ ਪਾਰਟਮ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਨਸਾਫ਼। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ, ਤਾਹੀਂ ਮੁਰਦਾਘਰ ਦੇ ਗੇਟ ’ਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਰਾ ਲਾਉਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਜਿਊਂਦੇ ਜੀਅ ਉਹ ਨਸ਼ਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਡਟਿਆ ਰਿਹਾ, ਹੁਣ ਮਾਨਸਾ ’ਚ ਲੋਕ ਡਟੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਨਿਆਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪੁਲੀਸ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਆਸ ਦਮ ਤੋੜ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੁਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਕੱਲਾ ਜਿਊਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਮਰ ਕੇ ਵੀ ਰੁਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭੀਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜਵਾਨ ਪੁੱਤ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਹੀਂ ਸਮੇਟਾਂਗਾ। ਨਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਫ਼ਰਿਆਦ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ।

       ਮਾਨਸਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਗੂੰਜਦੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਤੋਂ ਸੱਤਾ ਬੇਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਹਾਕਮ ਧਿਰ ਤਰਫ਼ੋਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀ। ਮੁਰਦਾ ਘਰ ’ਚ ਪਈ ਦੇਹ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਹਨ। ਪਰਵਿੰਦਰ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ’ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਚਾਦਰ ਕਾਹਦੀ ਪਈ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਦਾ ਨਸੀਬ ਚਿੱਟੀ ਚੁੰਨੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਵਰਤਾਰਾ ਨਹੀਂ । ਫ਼ਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਏਨਾ ਪਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੀਆਂ ਹਕੂਮਤਾਂ ’ਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਚੌਂਕਾਂ ’ਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ‘ਆਪ’ ਹਕੂਮਤ ਜਬਰੀ ਸਸਕਾਰ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਪਰਵਿੰਦਰ ਝੋਟਾ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ’ਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਪਹਿਰਾ ਇਸ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹਾਂ ਵੀ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਨਹੀਂ। ਆਓ ਪਿਛਾਂਹ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਨੋਈ ਦਾ ਸਨਮਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਪੰਜ ਦਿਨ ਮੁਰਦਾਘਰ ’ਚ ਪਈ ਸੀ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਕੇ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਜਬਰੀ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 

       ਹਲਕਾ ਦਿੜ੍ਹਬਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੂਰਬੰਜਾਰਾ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ 7 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਗਿਆ, 10 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਪਹਿਰਾ ਲਾ ਕੇ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੁਕਤਸਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹਰੀ ਕੇ ਕਲਾਂ ’ਚ ਨੌਜਵਾਨ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ‘ਚਿੱਟੇ’ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਜਨਤਿਕ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ 36 ਘੰਟੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਤਸਕਰ ਦੇ ਘਰ ਅੱਗੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਰੱਖ ਕੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਿਆ।ਜਦੋਂ ਖਨੌਰੀ ਬਾਰਡਰ ’ਤੇ ਪੁਲੀਸ ਦੀ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭਕਰਨ ਸਿੰਘ ਬੱਲ੍ਹੋ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਅੱਠ ਦਿਨ ਰੁਲਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਮੰਨੀ ਗਈ, ਫਿਰ ਸ਼ੁਭਕਰਨ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਨਸੀਬ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਕਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਗੱਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਨਵੰਬਰ 2016 ’ਚ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਝਲੂਰ ਦੀ 70 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਬਿਰਧ ਮਾਤਾ ਗੁਰਦੇਵ ਕੌਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ 17 ਦਿਨ ਰੁਲਦੀ ਰਹੀ। ਜਨਤਿਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਮੰਗ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਸਮੇਟੀ।ਇਕੱਲੀ ਲਾਸ਼ ਮਿੱਟੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰੁਲਦੀ ਬਲਕਿ ਮਾਨਵੀ ਕਦਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਮਿੱਟੀ ਰੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਜ਼ਮੀਰ ਦੀ ਜਨਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਵਹਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

       ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸਮੇਂ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲਹਿਰਾ ਧੂਰਕੋਟ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ 14 ਦਿਨ ਮਿੱਟੀ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੜਕਾਂ ਜਾਮ ਕਰਕੇ ਜਦ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦਿਖਾਈ ਗਈ। ਸਾਲ 2015 ’ਚ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚੁੱਘੇ ਕਲਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਧਰਨੇ ’ਚ ਸਲਫਾਸ ਖਾ ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਦਿਨ ਵੇਖਣੇ ਪਏ। ਪਿੰਡ ਬਾਦਲ ’ਚ ਲੱਗੇ ਧਰਨੇ ’ਚ ਵੀ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਚੀਜ਼ ਖਾ ਲਈ ਸੀ। ਹਕੂਮਤ ਕਿਸੇ ਹੋਵੇ ਹੋਵੇ, ਸੱਤਾ ਦਾ ਇਹੋ ਜ਼ੋਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਲਦ ਸਸਕਾਰ ਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਮੁਰਦਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਦਫ਼ਨ ਹੋ ਜਾਣ। ਗੁਆਂਢੀ ਸੂਬੇ ਹਰਿਆਣਾ ਨੇ ਤਾਂ 2023 ’ਚ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੀ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇਗੀ।

                              ਸੱਤਾ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ : ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸਲ ’ਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬੇਰੁਖ਼ੀ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨਾ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਪੈਂਤੜੇ ਲੈਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਸੱਤਾ ਨੇ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਬਚੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿਆਂ ਖ਼ਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸੱਤਾ ਕੋਲ ਰੱਖਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਗੁਆਚ ਰਹੇ ਹਨ।

                             ਸਰਕਾਰਾਂ ਜਬਰੀ ਸਸਕਾਰ ਦੇ ਰਾਹ ਪਈਆਂ : ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਮਾਨ

ਬੀ ਕੇ ਯੂ ਉਗਰਾਹਾਂ ਦੇ ਸੂਬਾ ਸਕੱਤਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੁਲਣ ਦੀ ਵੀ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਤੇ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਾਉਣ ਲਈ, ਕਿਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਲਈ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਟਾਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਜਬਰੀ ਸਸਕਾਰ ਦੇ ਰਾਹ ਵੀ ਪੈ ਗਈਆਂ ਹਨ।

 ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ 

ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਥੋ-ਹੱਥ ਜਾਰੀ,ਹੁਣ ਹੱਥੋ-ਹੱਥ ਰੱਦ

ਚਰਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ 

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ :ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮਾਨਸਾ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਹੱਥੋ-ਹੱਥ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ’ਤੇ ਉਂਗਲ ਉੱਠਣ ਮਗਰੋਂ ਅੱਜ ਇਹ ਲਾਇਸੈਂਸ ਹੱਥੋ-ਹੱਥ ਹੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਤਰਫ਼ੋਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ’ਚ ਪੰਜ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਮਾਨਸਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਅੱਜ ਮੁਲਜ਼ਮ ਦੇ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਇਹ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਲਾਇਸੈਂਸੀ ਅਸਲੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੁਲੀਸ ਕਪਤਾਨ ਨੇ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਲਈ ਵਰਤੇ ਲਾਇਸੈਂਸੀ ਹਥਿਆਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ। 

         ਮਾਨਸਾ ਦੀ ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਪੂਨਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੁਲੀਸ ਤਰਫ਼ੋਂ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਪੂਨਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਇਹ ਲਾਇਸੈਂਸੀ ਹਥਿਆਰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਤਤਕਾਲੀ ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਮਾਨਸਾ ਨੇ 21 ਅਗਸਤ 2024 ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ ਪੰਜ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸ ਤਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਵੱਲੋਂ ਧਾਰਾ 144 ਤਹਿਤ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਨ। 

         ਇਸ ਲਾਇਸੈਂਸ ’ਤੇ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੋ ਲਾਇਸੈਂਸੀ ਹਥਿਆਰ ਦਰਜ ਕਰਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਇੱਕ ਪਿਸਟਲ (7.62 ਐੱਮ ਐੱਮ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਰਾਂ ਬੋਰ ਦੀ ਬੰਦੂਕ ਸੀ। ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਮਿਆਦ 21 ਅਗਸਤ 2024 ਤੋਂ 20 ਅਗਸਤ 2029 ਤੱਕ ਦੀ ਸੀ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਵੱਲੋਂ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ 50 ਕਾਰਤੂਸ ਖ਼ਰੀਦਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ’ਚ 100 ਕਾਰਤੂਸ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਐੱਸ ਐੱਸ ਪੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ’ਚ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ ਪੰਜ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਸੀ। ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਿਟੀ-2 ’ਚ ਦਰਜ ਐੱਫ ਆਈ ਆਰ 66 (ਮਿਤੀ 4 ਅਪਰੈਲ, 2024) ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

         ਐੱਸ ਐੱਸ ਪੀ ਨੇ ਇਹ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ 9 ਅਗਸਤ 2024 ਨੂੰ ਨੰਬਰ 91/ਐੱਨ ਏ ਐੱਲ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ 21 ਅਗਸਤ 2024 ਨੂੰ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਉਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਕੋਈ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 ਮਾਨਸਾ ਕਤਲ ਕਾਂਡ 

 ਪੰਜ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ! 

ਚਰਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ :ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮਾਨਸਾ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ’ਤੇ ਦਰਜ ਪੰਜ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਵੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸਾਂ ’ਚ ਤਿੰਨ ਕੇਸ ਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦਰਜ ਸਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਾਨਸਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੀ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਹਸਤੀ ਦੇ ਦਬਾਓ ਹੇਠ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਜਾਂਚ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਮਾਨਸਾ ਨੇ 21 ਅਗਸਤ 2024 ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੋ ਲਾਇਸੈਂਸੀ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਮਾਨਸਾ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੁਲੀਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ’ਤੇ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।

       ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪਿਸਟਲ (7.62 ਐੱਮ ਐੱਮ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਰਾਂ ਬੋਰ ਦੀ ਗੰਨ ਸੀ। ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਵੈਧਤਾ 21 ਅਗਸਤ 2024 ਤੋਂ 20 ਅਗਸਤ 2029 ਤੱਕ ਦੀ ਸੀ। ਮਾਨਸਾ ’ਚ ਆਪਣੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ’ਚ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਇਹੋ ਲਾਇਸੈਂਸੀ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਵੱਲੋਂ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ 50 ਕਾਰਤੂਸ ਖ਼ਰੀਦਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ’ਚ 100 ਕਾਰਤੂਸ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਐੱਸ ਐੱਸ ਪੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ’ਚ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ’ਤੇ ਦਰਜ ਪੰਜ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਅਧਾਰ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਿਟੀ-2 ’ਚ ਦਰਜ ਐੱਫ਼ ਆਈ ਆਰ 66 (ਮਿਤੀ 4 ਅਪਰੈਲ 2024) ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।  

      ਐੱਸ ਐੱਸ ਪੀ ਨੇ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ 9 ਅਗਸਤ 2024 ਨੂੰ ਨੰਬਰ 91/ਐੱਨ ਏ ਐੱਲ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ 21 ਅਗਸਤ 2024 ਨੂੰ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਾਪਤ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਉਸ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜਿਸ ’ਤੇ ਕੋਈ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਲਾਇਸੈਂਸੀ ਦਾ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੀਨਿਊ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਪੰਜ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

                                    ਮੁਲਜ਼ਮ ’ਤੇ ਪੰਜ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ..

 ਜਦੋਂ ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਅਸਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਬਣਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵਕਤ ਉਸ ਤੇ ਪੰਜ ਪੁਲੀਸ ਕੇਸ ਦਰਜ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚੋਂ ਦੋ ਕੇਸਾਂ ’ਚ ਬਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।  ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕੇਸ 7 ਅਗਸਤ 2013 ਨੂੰ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਚੋਂ  ਉਹ 23 ਅਪਰੈਲ 2018 ਨੂੰ ਬਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕੇਸ 19 ਅਪਰੈਲ 2020 ਨੂੰ ਦਰਜ  ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਚੋਂ ਉਹ ਬਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਕੇਸ ਧਾਰਾ 144 ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਧਾਰਾ 188 ਤਹਿਤ ਦਰਜ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚੋਂ ਇੱਕ ਕੇਸ 3 ਜੁਲਾਈ 2020 ਨੂੰ, ਦੂਜਾ 12 ਜੁਲਾਈ 2023 ਨੂੰ ਤੇ ਤੀਜਾ 30 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਸੀ।  

 ਹਨੇਰ ਚੀਰਦੀ ਸਵੇਰ 

 ਮਾਨਸਾ ਤੁਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰਾਹ ਬਣਦੇ ਨੇ..! 

ਚਰਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ 

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਮਾਨਸਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਚੋਂ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਉੱਗਣ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਐਂਟੀ ਡਰੱਗ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦੇ ਕਤਲ ਨੇ ਮੁੜ ਮਾਨਸਾ ਦੀ ਜੂਹ ਤੇ ਰੂਹ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਹਰ ਰਾਹ ਮਾਨਸਾ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਨਿਕਲੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦੇਖ ਇੰਜ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਨਸਾ ਤੁਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰਾਹ ਬਣਦੇ ਨੇ। ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਜੰਗ ਦਾ ਰਣ ਖੇਤਰ ਮਾਨਸਾ ਬਣਨ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਪਰਵਿੰਦਰ ਝੋਟਾ ਨੇ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੀੜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ’ਤੇ ਕਿੰਤੂ ਵੀ ਹੋਏ ਸਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਮਿਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਸਭ ਇੱਕ-ਮਿੱਕ ਸਨ। ਮਾਨਸਾ ਦੀ ਤਿਕੋਣੀ ’ਚ ਅੱਜ ਵੱਡਾ ਪੰਡਾਲ ਸਜਿਆ ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 23 ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਸਿਆਸੀ ਧਿਰਾਂ, ਕਿਸਾਨ-ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ, ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੌਸਲੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਬਠਿੰਡਾ-ਮਾਨਸਾ ਮਾਰਗ, ਮਾਨਸਾ-ਬਰਨਾਲਾ ਸੜਕ, ਮਾਨਸਾ-ਸੁਨਾਮ ਸੜਕ ਅਤੇ  ਮਾਨਸਾ-ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਅੱਜ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁੰਡਾਸਾ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

       ਪੁਲੀਸ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਲੰਮੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਸਨ। ਬੀ ਕੇ ਯੂ ਸਿੱਧੂਪੁਰ ਦਾ ਮੋੜ ਤੋਂ ਚੱਲਿਆ ਕਾਫ਼ਲਾ ਦੋ ਪੁਲੀਸ ਨਾਕੇ ਤੋੜ ਕੇ ਮਾਨਸਾ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਮਾਨਸਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਜਾਮ ਸਨ। ਮਾਨਸਾ ਪੁੱਜ ਰਹੇ ਹਰ ਕਦਮ, ਹਰ ਨਾਅਰੇ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ’ਚ ਤੈਰਦਾ ਰੋਹ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਕਰਿਪਟ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਿਸਾਨ ਨੇਤਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਭੈਣੀ ਬਾਘਾ ਆਖਦਾ ਹੈ  ਕਿ ਅੱਜ ਲੋਕ ਰੋਹ ਦਾ ਦਿਨ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਨਾਂ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਫਲੈਕਸਾਂ ’ਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਗ਼ੁੱਸਾ ਕੱਢ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪੁਲੀਸ ਨੇ ‘ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ’ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਆਗੂ ਅੱਜ ਘਰਾਂ ’ਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਵੀ ਰੱਖੇ।ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਭੰਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅੱਜ ਪੰਡਾਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ। ਇੱਕ ਵਿਧਵਾ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨ ਪੁੱਤ ਦੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਤ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਬਠਿੰਡਾ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਜਵਾਨ ਭਰਾ ਦੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਇੰਜ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਲੋਕ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਬੀਂਡੀ ਜੁੜਨ ਵਾਲਾ ਮਾਨਸਾ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਜਾਗਿਆ ਹੈ। 

        ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ, ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨਸਾ, ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਦੇ ਹਰਦੇਵ ਅਰਸ਼ੀ, ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਾਪੂ ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ ਅਨੇਕਾਂ ਵੱਡੇ ਆਗੂ ਅੱਜ ਪੰਡਾਲ ’ਚ ਪੁੱਜੇ। ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦੀ ਬੇਵਕਤੀ ਮੌਤ ਨੇ ਦਿਹਾਤੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਪਹੁੰਚੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸਬਰ ਦਾ ਬੰਨ੍ਹ ਅੱਜ ਟੁੱਟਿਆ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਪ੍ਰੋ. ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੋਗਾ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਨਸਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਜ਼ਰਖੇਜ਼ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਲਹਿਰ ਦੇ ਫੁੱਟਣ ’ਚ ਦੇਰ ਨੀ ਲੱਗਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੜ ਕੇ ਜਿਊਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ  ਉੱਤਰ ਜਾਣ, ਵੱਡੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ  ਮਹਿਲ ਢੇਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਹੀ ਪਰਵਿੰਦਰ ਝੋਟਾ ਦੇ ਕਾਤਲ ਦੇ ਘਰ ’ਤੇ ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ ਚੱਲਿਆ।ਪਿਛਾਂਹ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਮੁਜ਼ਾਰਾ ਲਹਿਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਮਾਨਸਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਬਣਿਆ। ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 19 ਮਾਰਚ 1949 ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਜਿਸ ’ਚ ਚਾਰ ਕਿਸਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

       ਏਨੀ  ਲਹਿਰ ਬਣੀ ਕਿ ਮੁਜ਼ਾਰਿਆਂ ਨੂੰ 16 ਲੱਖ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੱਕ ਦੇਣੇ ਪਏ। ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸੁਤੰਤਰ ਦੀ ਲਾਲ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਧੁਰਾ ਇਹ ਖ਼ਿੱਤਾ ਰਿਹਾ। ਕਾਮਰੇਡ ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਜੋਗਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਫ਼ੱਕਰ ਅੱਗੇ ਲੱਗੇ। ਰਿਆਸਤੀ ਪਰਜਾ ਮੰਡਲ ਦਾ ਮੁੱਢ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਚੋਂ ਬੱਝਿਆ। ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਹਰਦੇਵ ਅਰਸ਼ੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਗ਼ੁੱਸਾ ਅਤੇ ਰੋਹ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਪੁਲੀਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਾਨਸਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਫੁੱਟਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲੀਸ ਰੋਕਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੁੰਮ੍ਹ ਹੁੰਮਾ ਕੇ ਪੁੱਜਣਾ ਨਵੇਂ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰਾ ਤਾਪ ਬਿਜਲੀ ਘਰ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਐਕੁਆਇਰ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵਕਤ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਘੋਲ ਚੱਲਿਆ ਸੀ। ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ ਮਾਨਸਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਲ਼ਖ ਜਗਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ ਤਾਂ ਮਾਨਸਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਖੂੰਜੇ ਲਾ ਕੇ ‘ਆਪ’ ਦੀ ਝੋਲੀ ਤਿੰਨੋਂ ਸੀਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਸਨ।ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਮਾਨਸਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ’ਚ ਹੀ ਮੌਲਿਆ ਜਿਸ ਦੀ ਬੜ੍ਹਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਈ।

        ਆਖ਼ਰ ਉਸ ਦੀ 29 ਮਈ 2022 ਨੂੰ ਸ਼ਾਮੀ 5.30 ਵਜੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ’ਚ ਹੱਤਿਆ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਮਾਗਮ ’ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਜੋਗੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਵਕਫ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਮਾਨਸਾ ਦੀ ਰੂਹ ਕਰਵੱਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨੇ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਜੰਗ ਦਾ ਖ਼ਾਕਾ ਉਲੀਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਪੰਡਾਲ ’ਚ ਪੁੱਜੇ ਹਰ ਛੋਟੇ ਵੱਡੇ ਨੇਤਾ ਨੇ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਭੱਠੀ ’ਚ ਭੁੱਜਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਅੱਜ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਿਆਂ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਚਾਹੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਘਾੜਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਅੱਜ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਕਾਤਲ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰਵਿੰਦਰ ਝੋਟਾ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਹਨੇਰਾ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਗੂੜ੍ਹਾ ਕਿਉਂ ਨਾ  ਹੋਵੇ, ਜੇ ਲੋਕ ਜਾਗ ਪੈਣ ਤਾਂ ਨਵੀਂ ਸਵੇਰ ਜ਼ਰੂਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਲੀਸ ਦੀ ਨਫ਼ਰੀ ਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਵੱਡੇ ਇਕੱਠ ਹਕੂਮਤਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਭਦੇ ਹਨ।

                      ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਤੇ ਪਰਵਿੰਦਰ : ਦੋ ਰੂਹਾਂ, ਇੱਕ ਸੁਭਾਅ

ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਸਾਂਝਾ ਸੀ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਰਵਿੰਦਰ ਝੋਟੇ ’ਚ। ਦੋਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਸਿਰੇ ਦੇ ਦਲੇਰ ਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਾਸੀ ਆਖਣ ਵਾਲੇ। ਪਰਵਿੰਦਰ ਝੋਟਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਭੀਮ ਸਿੰਘ ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਦਾ ਬਾਪ ਵੀ ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜੀ ਹੈ। ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਤੇ ਪਰਵਿੰਦਰ ਦੀ ਸਕੂਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਇੱਕੋ ਸਕੂਲ ਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।  ਦੋਵਾਂ ’ਚ ਇੱਕ ਸੁਮੇਲਤਾ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਰਹਿਣੀ ਬਹਿਣੀ ਦੇ ਦੇਸੀ ਸਨ ਅਤੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਫ਼ੱਕਰ।